វចនា.
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

១៤ ន័យ
១

សេចក្ដីដឹង, ប្រាជ្ញា ...។

ឧទាហរណ៍

“”

២

(ទស្សនៈ.) សភាពនៃការដឹងខ្លួន ការស្គាល់ ការយល់ ការចេះ និងការដឹងពីអ្វីមួយដែលកំពុងកើតឡើងនៅជុំវិញខ្លួនយើង។ ម្យ៉ាងទៀត ញាណ គឺជាសភាពរបស់ចិត្ត ដូចជា ការឈឺចាប់ វេទនារម្មណ៍ គំនិត និងការយល់ដឹងខាងផ្លូវចិត្តផ្សេងៗទៀត។

ឧទាហរណ៍

“”

៣

ឋានន្តរស័ក្ដិទីរាជាគណៈសម្រាប់ចត្វាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ឧទាហរណ៍

“”

៤

ប្រាជ្ញាដែលដឹង ដែលឃើញនូវសេចក្ដីពិត ដូចឃើញច្បាស់នូវសេចក្ដីមិនទៀងនៃរូបកាយជាដើម; បច្ចវេក្ខណញ្ញាណ គឺប្រាជ្ញាសម្រាប់ពិចារណានូវសង្ខា ...។

ឧទាហរណ៍

“”

៥

(ម.ព. ញាណទស្សន)។

ឧទាហរណ៍

“”

៦

ពន្លឺនៃសេចក្ដីដឹង គឺការយល់ភ្លឺឆ្លុះព្រោងមិនទើសគំនិត។

ឧទាហរណ៍

“”

៧

លក្ខណៈនៃញាណ គឺគ្រឿងសម្គាល់របស់សេចក្ដីដឹង, ភ័ស្តុតាងដែលសម្ដែងឱ្យដឹងនូវហេតុការណ៍អំពីមុន ...។

ឧទាហរណ៍

“”

៨

(ម.ព. ញាណលក្ខណ)។

ឧទាហរណ៍

“”

៩

ឋានន្តរជាសមណស័ក្ដិទីរាជាគណៈសម្រាប់ត្រី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ឧទាហរណ៍

“”

១០

ចិត្តដែលប្រាសចាកសេចក្ដីដឹង; ចិត្តដែលមានតែជំនឿឥតសេចក្ដីដឹងការខុសឬត្រូវឡើយ :

ឧទាហរណ៍

“ធ្វើបុណ្យដោយញាណវិប្បយុត្ត គឺធ្វើបុណ្យកុសលណាមួយដោយជឿជាក់ថាបានបុណ្យ ប៉ុន្តែឥតមានសេចក្ដីដឹងអ្វីប្លែកជាងជំនឿនោះឡើយ; កិច្ចការអ្វីៗដែលអ្នកធ្វើៗតាមតែបង្គាប់គេ ឥតមានយល់ជាក់ខ្លួនឯងសោះ ក៏ហៅថា ធ្វើដោយញាណវិប្បយុត្ត ដែរ។”

១១

ចិត្តដែលប្រកបដោយសេចក្ដីដឹង; ចិត្តដែលប្រកបដោយប្រាជ្ញា គឺចិត្តដែលមានជំនឿព្រមទាំងប្រាជ្ញាក៏មានផង :

ឧទាហរណ៍

“ធ្វើបុណ្យដោយញាណសម្បយុត្ត គឺកិច្ចការអ្វីៗដែលគេធ្វើដោយការយល់ជាក់ខ្លួនឯង ក៏ហៅថា ធ្វើដោយញាណសម្បយុត្ត ដែរ។”

១២

ការសន្សំប្រមូល, រួបរួមសេចក្ដីដឹងទុកឱ្យមានច្រើន។

ឧទាហរណ៍

“”

១៣

ក្បួនសម្រាប់ទាយ, ក្បួនព្យាករណ៍។

ឧទាហរណ៍

“”

១៤

(ព្រះពុទ្ធ) ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវកិច្ចការអាថ៌កំបាំងជ្រាលជ្រៅផ្សេងៗ ដោយព្រះប្រាជ្ញា។ គេតែងប្រើពាក្យ ទ្រង់ញាណ នេះ ក្នុងការស្ដីបន្ទោសគ្នីគ្នាថា :

ឧទាហរណ៍

“គ្មាននរណាទ្រង់ញាណដូចព្រះទេ, បើខ្លួនមិនប្រាប់ធ្វើម្ដេចឱ្យគេដឹងផងបាន?។”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(ព.ផ្ទ. ញាណវិប្បយុត្ត)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់