វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

អបាយ

ន. [អៈ-បាយ]

ទីដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន, ទីរងទុក្ខ (មានឋាននរកជាដើម) ; សេចក្ដីសាបសូន្យ, សេចក្ដីវិនាស; ដំណើរលិចលង់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស (ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅអបាយភូមិបួននិងសេចក្ដីវិនាស) :

ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

២០ ន័យ
១

ទីដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន, ទីរងទុក្ខ (មានឋាននរកជាដើម) ; សេចក្ដីសាបសូន្យ, សេចក្ដីវិនាស; ដំណើរលិចលង់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស (ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅអបាយភូមិបួននិងសេចក្ដីវិនាស) :

ឧទាហរណ៍

“ស្លាប់ទៅកើតក្នុងអបាយ, ធ្លាក់ទៅក្នុងអបាយ; អំពើនេះជាផ្លូវអបាយ។”

២

អ្នកដែលតែងតែឬដែលបម្រុងតែនឹងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ។

ឧទាហរណ៍

“”

៣

(ម.ព. អបាយគាមិន)។

ឧទាហរណ៍

“”

៤

(ម.ព. អបាយគាមិន)។

ឧទាហរណ៍

“”

៥

ទុក្ខក្នុងអបាយ។

ឧទាហរណ៍

“”

៦

ទ្វារនៃអបាយ, ផ្លូវចូលទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។

ឧទាហរណ៍

“”

៧

អំពើដែលបម្រុងនឹងនាំអ្នកធ្វើឱ្យទៅកើតក្នុងអបាយឬឱ្យបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។

ឧទាហរណ៍

“”

៨

(ម.ព. អបាយបរាយនៈ)។

ឧទាហរណ៍

“”

៩

អ្នកដែលបម្រុងនឹងទៅកើតក្នុងអបាយ ឬដែលបម្រុងនឹងបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។

ឧទាហរណ៍

“”

១០

ការចាប់កំណើតក្នុងអបាយ។

ឧទាហរណ៍

“”

១១

ឋានអបាយ, អបាយភូមិ។

ឧទាហរណ៍

“”

១២

ជាន់ឬឋានអបាយ, កំណើតសត្វដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន :

ឧទាហរណ៍

“នរក, តិរច្ឆាន, ប្រេត, អសុរកាយ ទំាង ៤ នេះជាអបាយភូមិ។”

១៣

ការខ្លាចក្រែងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិឬខ្លាចក្រែងមានសេចក្ដីវិនាស។

ឧទាហរណ៍

“”

១៤

ផ្លូវទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៥

ហេតុឬអំពើឬផ្លូវជាប្រធាននៃសេចក្ដីវិនាស :

ឧទាហរណ៍

“ពាក្យកាព្យបញ្ជាក់អំពីបាយមុខ ៨ យ៉ាងថា អបាយមុខបួន បើរាប់ផ្ទួនមានប្រាំបី មួយគឺការលេងស្រី ពីរគឺក្ដីសេពសុរា។ បីគឺការចាយវាយ- ទ្រព្យខ្ជះខ្ជាយលើសមាត្រា បួនគឺល្បែងពាលា លេងភ្នាល់គ្នាបង្ហិនធន។ ប្រាំគឺការសេពគប់ ជនឧបទ្រពជាមិត្រពន្ធ ប្រាំមួយគឺជាតិជន ខ្ជិលច្រអូសហួសប្រមាណ។ ប្រាំពីរដើរលេងយប់ ត្រាតែងប់ពុំសូវខាន ប្រាំបីគឺរាប់អាន មើលមហោស្រពត្រាតែញៀន។ ប្រាំបីនេះអ្នកឈ្លាស ខ្លាចវិនាសរែងអៀនប្រៀន ជួនកាលគេចវេះវៀន ព្រោះក្រែងញៀនឈប់ពុំបាន។”

១៦

សត្វដែលកើតក្នុងអបាយភូមិ។

ឧទាហរណ៍

“”

១៧

(ម.ព. អបាយសត្ត)។

ឧទាហរណ៍

“”

១៨

អបាយភូមិដែលទុកដូចជាមហាសមុទ្រ។

ឧទាហរណ៍

“”

១៩

(ម.ព. អបាយសមុទ្ទ)។

ឧទាហរណ៍

“”

២០

អំពើដែលនាំឱ្យអ្នកធ្វើទៅកើតក្នុងអបាយឬនាំឱ្យដល់នូវសេចក្ដីវិនាស (ហៅ អបាយសំវត្តនិកកម្ម ក៏បាន)។

ឧទាហរណ៍

“”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(បើស្ត្រីជា អបាយគាមិនី)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ពាក្យផ្សំ

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់