កាត់
Learner aid: verb · [កាត់] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
ផ្ដាច់ដោយប្រដាប់មានមុខមុតមានកន្ត្រៃ, រណារជាដើម :
Learner aid: verb · [កាត់] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
ផ្ដាច់ដោយប្រដាប់មានមុខមុតមានកន្ត្រៃ, រណារជាដើម :
ផ្ដាច់ដោយប្រដាប់មានមុខមុតមានកន្ត្រៃ, រណារជាដើម :
“កាត់ឈើ, កាត់សក់, កាត់សំពត់។”
(ប.ព.) ប្ដូរឯកសារផ្នែកខ្លះនៃអត្ថបទ រូបភាព ព័ត៌មានឬ កិច្ចការណាមួយពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត។
(ព.ប្រ.) លុប, បំបាត់ លែងឱ្យមាន :
“កាត់គ្រោះ, កាត់ចង្រៃ, កាត់លាភ។”
(សំនួន.) លែងហ៊ាន ឬឈប់ធ្វើអ្វីមួយតទៅទៀត :
“ថ្ងៃក្រោយសុំកាត់កន្ទុយលាបកំបោរហើយ។”
(សំនួន.) តាំងចិត្តធ្វើអ្វីមួយដោយមិនអៀនខ្មាស ដោយលះបង់កិត្តិយស ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងអ្វីមួយ :
“នាងកាត់កេរ្តិ៍កាត់ខ្មាសមកតាមសង្សារ។”
(សំនួន.) ប្រើវិធីដោះស្រាយសម្របតាមបញ្ហាដែលកើតមានរួចហើយ។
(សំនួន.) បំភ្លេចឬដកក្ដីស្រឡាញ់ពីនរណាម្នាក់ឬអ្វីៗ ឱ្យជ្រះស្រឡះពីក្នុងចិត្ត :
“កាត់ចិត្តកាត់ថ្លើមខ្លះទៅ។”
កាត់មែករុក្ខជាតិមួយផ្នែកទៅដាំនៅកន្លែងណាមួយជាបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីឱ្យមែកនោះដុះឫស និង មានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ទើបយកទៅដាំ :
“យើងផ្សាំតាង៉ែនដោយកាត់បណ្ដុះ។”
កាត់ទៅមកញយៗ។
និយាយស្ទាក់ពាក្យគេ, និយាយស្កាត់សម្ដីរបស់គេក្នុងពេលដែលគេកំពុងនិយាយ។
និយាយសង្ខេបទ្រួសៗ ដោយលើកឡាត់ចោលខ្លះ។
ដែលកើតអំពីមាតាបិតាជាតិទីទៃពីគ្នា ឬអំពីមេបាដែលមានជាតិ ឬទ្រង់ទ្រាយទីទៃពីគ្នា :
“កូនកាត់, កូននេះកាត់ទៅខាងម្ដាយ។”
ឆេះ; ដែលឆេះ :
“ឧសនេះកាត់ល្អ។”
ទស្សន៍ទាយ, ស្មានទុកជាមុន តាមរយៈអំណះអំណាងអ្វីមួយ :
“កាត់លេខឆ្នោត, កាត់សប្ដិ, កាត់ប្រស្នា។”
(ព.ប្រ.) ដើរតម្រង់; សំដៅឆ្ពោះ (ហាក់ដូចគេកាត់ផ្ដាច់ចំកណ្ដាលអ្វីៗ) :
“កាត់ភូមិកាត់ស្រុក, កាត់ភក់កាត់ជ្រាំ, កាត់ពីនាយធ្លាក់អាយ។”
កកេរបំផ្លាញ :
“កណ្ដុរកាត់ខោអាវអស់។”
បំផ្លាញដោយប្រតិកម្មគីមី :
“អាស៊ីដកាត់បន្ទះដែក។”
(ព.ផ្ទ. ក្លិតឬក្លេត)។
មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី
From Sanskrit and Pali.
ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ. បា. កឌ (ក័ឌ) "ហែក, ផ្ដាច់, ...")