ថ្ងៃ
Learner aid: noun · [ថ្ងៃ]សំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
វេលាមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រាកដដែលផ្ទុយនឹងយប់ :
Learner aid: noun · [ថ្ងៃ]សំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
វេលាមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រាកដដែលផ្ទុយនឹងយប់ :
វេលាមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រាកដដែលផ្ទុយនឹងយប់ :
“ប្រញាប់ឡើង ថ្ងៃណាស់ហើយ!”
តាមហោរាសាស្ត្រ កំណត់វេលា ២៤នាឡិកា គឺ ២៤ម៉ោង រាប់ពីក្រោយវេលាអធ្រាត្រមកដល់ពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រវិញ (ជា ២៤ម៉ោង) ហៅថា មួយថ្ងៃ; ហៅតាមពាក្យធម្មតាថា យប់មួយ ថ្ងៃមួយ ឬ មួយថ្ងៃមួយយប់ :
“ថ្ងៃអាទិត្យ, ថ្ងៃនេះ, ថ្ងៃស្អែក, ថ្ងៃខានស្អែក។”
ដួងអាទិត្យឬសូរ្យមណ្ឌលក៏ហៅ ថ្ងៃ ដែរ :
“ថ្ងៃរះនៅម៉ោង៦ព្រឹក។”
រយៈពេលដែលប្រើសម្រាប់បំពេញការងារ :
“មួយថ្ងៃការងារមាន៨ម៉ោង។”
(ព.ហ.) ដេញវេលា, គន់គូរតាមក្បួនហោរា :
“មុនរៀបការត្រូវរកហោរាដេញថ្ងៃខែ។”
ថ្ងៃនៃខែចន្ទគតិ ដែលព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនាត្រូវកោរសក់ មុនថ្ងៃពេញបូណ៌មីឬថ្ងៃខែដាច់មួយថ្ងៃ គឺថ្ងៃ១៤កើត ១៤រោច ឬ ១៣រោច :
“ថ្ងៃ១៤រោចខែភទ្របទជាថ្ងៃកោរ។”
ថ្ងៃបន្ទាប់; លើកក្រោយ; ពេលអនាគត :
“ថ្ងៃក្រោយ ទើបបញ្ចប់កិច្ចការនេះ។”
ថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែចន្ទគតិ គឺ ថ្ងៃ១៤ឬ ១៥រោច :
“ថ្ងៃខែដាច់ជាថ្ងៃសីល។”
ថ្ងៃទីដែលមានលេខគូ ដូចជាថ្ងៃទី២, ទី៤, ទី៦... :
“នៅកន្លែងនេះ ចតរថយន្តបានតែនៅថ្ងៃគូ។”
ថ្ងៃសម្រាកពីការងារ :
“ខ្ញុំមិនទៅធ្វើការទេព្រោះជាថ្ងៃឈប់។”
(ម.ព. ថ្ងៃមួយ)។
រយៈពេល២៣ម៉ោង ៥៦នាទី ៤,១វិនាទីនៃរង្វិលខ្ញាល់ផែនដីដើម្បីបានមួយជុំខ្លួនឯងដោយផ្អែកលើការគណនាតាមតារាសាស្ត្រ។
ពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលចាំងមកលើផ្ទៃដី ឃើញដូចជាមានរលកពន្លឺចាំងព្រិចៗ :
“សម្លឹងទៅផ្លូវឃើញថ្ងៃបណ្ដើរកូន។”
(សំនួន.) ពេលរសៀលជ្រេថ្ងៃជិតលិច :
“ថ្ងៃបាក់រសៀលឮសំឡេងរៃ។”
(ម.ព. ថ្ងៃក្រោយ)។
ថ្ងៃកន្លងមក ពេលកន្លងមក :
“យើងធ្លាប់ជួបគ្នាពីថ្ងៃមុន។”
ថ្ងៃដែលកន្លងមក ឬថ្ងៃខាងមុខ ដែលមិនបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ :
“ថ្ងៃមួយសត្វទាំងអស់បានមកប្រជុំគ្នា។”
ថ្ងៃឧបោសថ; ថ្ងៃពិសេសដែលពុទ្ធបរិស័ទសមាទានសីល គឺសំដៅ ថ្ងៃ៨កើត, ថ្ងៃ៨រោច, ថ្ងៃ១៥កើត, និងថ្ងៃ១៥រោច ឬ១៤រោច :
“យាយទៅវត្តនៅថ្ងៃសីល។”
រយៈពេល២៤ម៉ោងកើតឡើងដោយចលនាតាមឃើញនៃព្រះអាទិត្យដែលធ្វើដំណើរចេញពីលើខ្សែបណ្ដោយណាមួយរហូតដល់លើខ្សែបណ្ដោយដដែលនេះវិញ។
ថ្ងៃទីដែលមានលេខសេស ដូចជាថ្ងៃទី១, ទី៣, ទី៥... :
“ហាមចតថ្ងៃសេស។”
ថ្ងៃឬពេលដែលត្រូវជួបគ្រោះកាចធ្ងន់ធ្ងរ ឬអស់ជីវិត :
“ដល់ថ្ងៃអន្សាហើយ។”
(ម.ព. ដេញថ្ងៃខែ)។
អធិកវារៈ, ឆ្នាំដែលត្រូវបន្ថែមមួយថ្ងៃ :
“លើកថ្ងៃនៅខែជេស្ឋ។”
សំដិលខ្លួនហាលថ្ងៃ អង្គុយឬឈរក្រោមកម្ដៅថ្ងៃ ដើម្បីសុខភាព :
“ជនបរទេសអាំងថ្ងៃនៅឆ្នេរខ្សាច់។”