វចនា.
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

៩ ន័យ
១

ពារលើ, ឡើងពារលើ, ឡើងពាររំលងលើ :

ឧទាហរណ៍

“ពានរបង, ពានវាំង។”

២

ឡើងពាក់ទ្រាបពីលើ :

ឧទាហរណ៍

“គោពានគ្នា។”

៣

(ព.ប្រ.) បំពាក់បំពានទាំងស្រុងទាំងកំរោលឥតគិតពីខុសពីត្រូវ (ហាក់ដូចជាដើរពានលើត្រោកឬព្រៃ)។

ឧទាហរណ៍

“”

៤

(ម.ព. ព្រានត្រោកពានត្រាំង)។

ឧទាហរណ៍

“”

៥

រំលោភលើ, ធ្វើទាំងរំលោភ, ឡើងពារលើ, ឡើងពាររំលងលើ។ បៀតបៀនជិះជាន់, ធ្វើហួសព្រំដែនហួសសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយប្រើអំណាចលើអ្នកដទៃ :

ឧទាហរណ៍

“បើកបរកុំពានពារលើច្បាប់ចរាចរណ៍។ ត្រូវហាមក្មេងកុំឱ្យពានពារលើដំណាំអ្នកដទៃ។”

៦

ប្រទះលើគ្រោះកាច។

ឧទាហរណ៍

“”

៧

ពានលើដំណើរស្កុនការ :

ឧទាហរណ៍

“មានពាក្យកាព្យបុរាណ្យថា កុំនៅញ៉ាំងឈ្លោះ កុំស្ដាប់អសុរោះ កុំស្ដាប់អាស្រូវ កុំដើរពានស្កុន កុំស្កាត់ច្រកផ្លូវ កុំធ្វើស្រែស្រូវ នៅផ្លូវដំរី។ (សាស្ត្រាច្បាប់ រាជនេតិ ជាព្រះនិពន្ធនៃព្រះរាជសម្ភារ)។”

៨

ឈ្មោះប្រដាប់មួយប្រភេទ ធ្វើដោយលោហជាតិផ្សេងៗ មានស្ពាន់ជាដើម ឬធ្វើដោយរតនវត្ថុមានប្រាក់មាសជាដើម ឬក៏ធ្វើដោយវត្ថុឯទៀតមានឈើ, ផ្ដៅជាដើម មានរាងមូលក្រឡូម មានជើង សម្រាប់ប្រើការដាក់ទ្រអ្វីៗមានស្លាបារីជាដើម :

ឧទាហរណ៍

“ពានស្លា, ពានបារី។”

៩

(រ.ស.) ពានដាក់ស្លាបារីថ្វាយព្រះរាជា។

ឧទាហរណ៍

“”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(ម.ព. ពានរិន្ទ ផង)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់