វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

រូប

នាម· noun [រូប]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: noun · [រូប] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

ធម្មជាតដែលប្រែប្រួលឬវិនាសដោយហេតុផ្សេងៗមានក្ដៅនិងត្រជាក់ជាដើម; អ្វីៗដែលប្រាកដដល់ភ្នែក; រាង, សណ្ឋាន, ទ្រង់, ទ្រង់ទ្រាយ; អង្គ, ខ្លួន, ខ្លួនប្រាណ; លំអ :

អក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់៖រូប—
ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

៣២ ន័យ
១

ធម្មជាតដែលប្រែប្រួលឬវិនាសដោយហេតុផ្សេងៗមានក្ដៅនិងត្រជាក់ជាដើម; អ្វីៗដែលប្រាកដដល់ភ្នែក; រាង, សណ្ឋាន, ទ្រង់, ទ្រង់ទ្រាយ; អង្គ, ខ្លួន, ខ្លួនប្រាណ; លំអ :

ឧទាហរណ៍

“រូបគេ, រូបយើង, រូបល្អ, រូបអាក្រក់; មនុស្សសត្វរាល់រូបសុទ្ធតែមិនទៀងដូចគ្នា។”

២

សម្រាប់ប្រើជាចុងចំនួន រាប់បព្វជិតឱ្យដឹងថាប៉ុន្មាន :

ឧទាហរណ៍

“ភិក្ខុមួយរូប, សាមណេរពីររូប, តាបសមួយរូប, បរិញ្វជកច្រើនរូប។”

៣

ពាក្យចុងចំនួនរាប់ មានទម្លាប់ឱ្យប្រើផ្សេងគ្នាតាមថ្នាក់បុគ្គលគឺ ព្រះពុទ្ធ, ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ, ព្រះអរហន្ត, ពោធិសត្វ, ព្រហ្ម, ទេវតាស័ក្ដិធំ, ក្សត្រិយ៍; បព្វជិតអ្នកធំ ត្រូវប្រើពាក្យថា អង្គ គឺប្រើថា មួយអង្គ, ពីរអង្គ, ...ច្រើនអង្គ; បព្វជិតធម្មតាឬសាមញ្ញថា រូប គឺប្រើថា មួយរូប, ពីររូប, ...ច្រើនរូប; គ្រហស្ថក្រៅពីក្សត្រិយ៍ថា នាក់ គឺប្រើជា មួយនាក់ ឬ ម្នាក់, ពីរនាក់, ...ច្រើននាក់។

៤

រូបនិងនាម (ព.អ.)។

៥

នាមនាមដែលមានរូប ដូចយ៉ាងមនុស្ស, សត្វ, ដី, ទឹក, ជាដើម។

៦

លំអរូប។

៧

អ្នកធ្វើរូប, ជាងគូរឬឆ្លាក់រូប។

៨

(ម.ព. រូបការ)។

៩

(ម.ព. រូបការ)។

១០

(ម.ព. រូបការ)។

១១

(ម.ព. រូបការក៍)។

១២

កងរូប, ប្រជុំរូប។

១៣

(ម.ព. រូបកល្យាណ)។

១៤

ស្រីអ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយសាររូប (ស្រីពេស្យា)។

១៥

ឈានដែលមានរូបធម៌ជាអារម្មណ៍។

១៦

រូបទាំងពួង។

១៧

(ម.ព. រូបជីវិនី)។

១៨

រូបព័ណ៌។

១៩

ព្រហ្មមានរូប, ព្រហ្មដែលកើតក្នុងរូបភាព (ព.ផ្ទ.) អរូបព្រហ្ម)។

២០

សម្បុររូប ឬរូបរាងនិងសម្បុរ, លក្ខណៈរបស់រូប។

២១

កន្លែងកើតនៃព្រហ្ម (ព.ផ្ទ.) អរូបភព)។

២២

ការកាឡារូប, ការប្លែងរូប, ផ្លាស់រូប។

២៣

(ម.ព. រូបវិបរិយាយ)។

២៤

(ម.ព. រូបសម្ប័ទ)។

២៥

ដែលប្រកបដោយលំអនៃរូប។

២៦

ការសម្រេចរូប គឺការផ្សំតួសព្ទតន្តិភាសា ដូចយ៉ាងភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹតសម្រេច ដោយវិភត្តិនិងបច្ច័យជាដើម (ព.វ.)។

២៧

ការចិញ្ចឹមជីវិតដោយសាររូប គឺមុខរបររបស់ស្រីពេស្យា។

២៨

(ម.ព. រូបជីវិនី)។

២៩

អារម្មណ៍មានរូបជាដើម។

៣០

ចិត្តដែលត្រាច់រង្គាត់ ឬអន្ទោលទៅក្នុងរូបភព ...។

៣១

ភូមិរបស់រូបាវចរ។

៣២

(ម.ព. រូបបាជីវា)។

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(ព.ផ្ទ. អរូបនាម ព. វ)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់