វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

សមាស

[សៈ-ម៉ាស]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: [សៈ-ម៉ាស] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

ការបង្រួមចូល; ការបំប្រួញឱ្យខ្លី, ឱ្យតិចចុះ, ឱ្យសង្ខេប។

ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

៥ ន័យ
១

ការបង្រួមចូល; ការបំប្រួញឱ្យខ្លី, ឱ្យតិចចុះ, ឱ្យសង្ខេប។

២

(ព.វ.) សព្ទតន្តិភាសាយ៉ាងដូចបាលីនិងសំស្ក្រឹតដែលបំប្រួញបទតាំងពីពីរឡើងទៅឱ្យជាប់គ្នាតែមួយ, ដូចជា សមាន + អានុភាព > សមា នានុភាព អានុភាពស្មើគ្នា ឬអ្នកដែលមានអានុភាពប្រហែលគ្នា; រាជ + វង្ស + អនុវង្ស > រាជវង្សានុវង្ស វង្សស្ដេចធំនិងតូច ឬវង្សស្ដេចនិងវង្សដែលជាប់ក្រសែស្ដេច ប៉ុន្តែឃ្លាតក្លាយហើយ; យ៉ាងនេះ ហៅថា បទសមាស ឬ សមាសនាម។

៣

កិរិយាសព្ទតន្តិភាសា ដែលមានសព្ទដទៃរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមរួមជាមួយផង, ដូចជា មនសិ "ក្នុងចិត្ត" + ករោតិ " (គេ) ធ្វើ" > មនសិករោតិ (គេ) ធ្វើទុកក្នុងចិត្ត, (គេ) យកចិត្តទុកដាក់; សច្ឆិ "ជាក់ច្បាស់" + កត្វា "ធ្វើហើយ" > សច្ឆិកត្វា ធ្វើឱ្យជាក់ច្បាស់ហើយ, យល់ជាក់ហើយ (ព.វ.)។

៤

(ម.ព. សមាសកិរិយា)។

៥

ភាពនៃការរួបរួមចូលជាមួយគ្នា, ដំណើររួមចូលជាមួយគ្នា :

ឧទាហរណ៍

“សមាសភាពនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រី, សមាសភាពរបស់គណៈកម្មការ។”

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់