ឡើង
Learner aid: verb · [ឡើង]សំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
ទៅខាងលើ, ទៅពីក្រោមទៅលើ (ទីទៃពីចុះ) :
Learner aid: verb · [ឡើង]សំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
ទៅខាងលើ, ទៅពីក្រោមទៅលើ (ទីទៃពីចុះ) :
ទៅខាងលើ, ទៅពីក្រោមទៅលើ (ទីទៃពីចុះ) :
“ឡើងជណ្ដើរ។”
ស្ទុះខ្ពស់ទៅលើ :
“ខ្លែងឡើង។”
ចាប់តោងជាន់ប្រវាទៅលើ :
“ឡើងដើមឈើ, ឡើងត្នោត។”
ចាប់តោងលូតទៅលើ :
“ម្លូឡើងជន្លង់, សណ្ដែកឡើងទ្រើង។”
ស្ទុះពីក្រោមមកលើ :
“ស្លេស្ម៍ឡើង។”
ដែលចេះតែចម្រើនទៅខាងលើ :
“ខ្ពស់ឡើង, ធំឡើង, ល្អឡើង; កាន់តែច្រើនឡើង; ដើរឆាប់ឡើង!”
បង្កើនឬបន្ថែមថាមពលឱ្យកាន់តែខ្ពស់ជាងមុន។
ឡើងគណៈ គឺចូលទៅរកលោកជាកំណាន់ខេត្ត សាកសួរធម៌វិន័យ (ចំពោះតែបព្វជិតក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសម័យពីដើម)។
បានចិត្ត។
(ម.ព. ឡើងចាង)។
លតាជាតិផ្សេងៗដែលវារតោងជន្លង់ :
“ម្លូជាដំណាំឡើងជន្លង់!”
បានទៅកើតឯឋានសួគ៌; ទៅកាន់ឋានសួគ៌។
ប្រឡងជាប់ទៅរៀននៅថ្នាក់ (ខាងលើ) បន្ទាប់; ឡើងឋានន្តរសក្ដិ។
(ម.ព. ឡើងចិត្ត)។
ចេញទឹកមុខ :
“ឡើងទឹកមុខស្រស់បំព្រង!”
លតាជាតិផ្សេងៗដែលវារតោងទ្រើង :
“ដំណាំឡើងទ្រើង!”
(ម.ព. ឡើងបុណ្យ)។
(ម.ព. ឡើងបុណ្យ)។
មានស្រីសួស្ដី។
តាំងពិធីពលីការគោរពបូជាពួកខ្មោចអារក្ស (ក្នុងរោងសង់ថ្មី) តាមកាលកំណត់ដែលត្រូវធ្វើ។
បញ្ចេញសម្ដីឥតញញើត។
ស្រាប់តែមានសិរីឬស្រីសួស្ដីជាងពីមុន។
(ម.ព. ឡើងឋានសួគ៌)។
(ម.ព. ឡើងសិរី)។
មានអំណាចលើសពីប្រក្រតីដើម។
និយាយអួតខ្លួនហួសពីដំណើរពិត។
ជន់ចម្រើនទឹកខ្ពស់ឬជ្រៅ :
“ទឹកឡើង។”
ប៉ោងសាច់ខ្ពស់ជាងប្រក្រតី :
“នំអាកោឡើង។”
ចេញពកសត្រង់ប្រស្រីមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងគ្រាប់បាយ :
“ភ្នែកឡើងបាយ!”
ដែលរលួយកខ្វក់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងបាយស្រា។
ភ្ញាក់ហើយក្រោកពីដេក :
“ឡើងពីដេក (ព.សា.)។ល។”
ក្រោកឈរ (ព.សា.)។
ទៅជា, ក្លាយជា, ប្រែជា :
“ភ័យឡើងស្លេកមុខ, រងាឡើងស្វាយបបូរមាត់, ត្រីជាប់មងឡើងស្អុយរលួយ។”
ទៅជា។
រីករាយព្រោះគេបញ្ជោរ។
(ម.ព. ឡើងជោរ)។
(ព.ផ្ទ. ទឹកស្រក)។